Öksürtme Cihazının Kontrendikasyonları

Öksürtme Cihazı Nedir?

Öksürtme cihazı, kişinin kendi öksürük gücünün solunum yollarındaki sekresyonları temizlemek için yetersiz kaldığı durumlarda, etkili öksürüğü desteklemek amacıyla kullanılan bir solunum destek cihazıdır. Tıbbi literatürde bu yöntem genellikle Mekanik İnsüflasyon-Eksüflasyon (Mechanical Insufflation-Exsufflation – MI-E) olarak adlandırılır.

Mekanik öksürtme cihazları özellikle nöromüsküler hastalıklar nedeniyle öksürük gücü azalmış kişilerde hava yollarında biriken sekresyonların uzaklaştırılmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.

Öksürtme Cihazı Nasıl Çalışır?

Öksürtme cihazının çalışma prensibi, doğal öksürük mekanizmasını mekanik olarak desteklemeye dayanır.

Cihaz ilk aşamada hava yollarına pozitif basınç uygulayarak akciğerlere hava girişini destekler. Ardından basıncı hızlı bir şekilde negatif basınca geçirerek yüksek ekspiratuvar hava akımı oluşturmayı hedefler.

Bu basınç değişimi, doğal öksürük sırasında meydana gelen yüksek hava akımını taklit ederek sekresyonların merkezi hava yollarına doğru hareket etmesine yardımcı olabilir.

Temel çalışma döngüsü:

Pozitif basınç (insüflasyon) → hızlı basınç değişimi → negatif basınç (eksüflasyon) → sekresyonların hareketi

Bu yönteme Mechanical Insufflation-Exsufflation (MI-E) adı verilir.

Öksürtme Cihazı Kimlerde Kullanılır?

Mekanik öksürtme desteği özellikle etkili öksürük oluşturmakta güçlük yaşayan ve sekresyonlarını bağımsız olarak temizleyemeyen hastalarda değerlendirilebilir.

Özellikle;

• Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS),
• Duchenne Musküler Distrofi (DMD),
• Spinal Musküler Atrofi (SMA),
• Omurilik yaralanmaları,
• Çeşitli nöromüsküler hastalıklar,
• Solunum kaslarında belirgin güçsüzlük,
• Etkisiz öksürük ve sekresyon retansiyonu

gibi klinik durumlarda mekanik öksürtme desteği sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilebilir.

Cihazın gerekli olup olmadığı ve uygulanacak basınç, süre ve diğer tedavi parametreleri hastanın klinik durumuna göre sağlık profesyonelleri tarafından belirlenmelidir.

Öksürtme Cihazı Ne İşe Yarar?

Mekanik öksürtme cihazı, temel olarak etkisiz öksürüğü desteklemek ve hava yollarındaki sekresyonların temizlenmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılır.

Uygun hastalarda mekanik öksürtme desteğinin amacı;

• Öksürük etkinliğini artırmaya yardımcı olmak,
• Sekresyonların hava yollarından uzaklaştırılmasını kolaylaştırmak,
• Hava yolu temizliğini desteklemek,
• Solunum kasları zayıf hastalarda öksürük mekanizmasını desteklemek,
• Sekresyon birikimine bağlı gelişebilecek problemlerin yönetimine katkıda bulunmaktır.

Öksürtme cihazı bir ventilatör, CPAP veya BiPAP cihazıyla aynı amaçla kullanılan bir cihaz değildir. Temel kullanım amacı ventilasyon sağlamak değil, hava yolu temizliğini ve etkili öksürüğü desteklemektir.

Kontrendikasyon Nedir?

Kontrendikasyon, bir tedavinin, ilacın, tıbbi cihazın veya tıbbi uygulamanın belirli bir hastada uygulanmaması ya da uygulanmadan önce özel olarak değerlendirilmesi gereken klinik durumları ifade eder.

Kontrendikasyonlar genel olarak mutlak kontrendikasyonlar ve göreceli kontrendikasyonlar şeklinde değerlendirilebilir.

Mutlak kontrendikasyon, ilgili uygulamanın oluşturabileceği risk nedeniyle kullanılmaması gereken durumları ifade eder.

Göreceli kontrendikasyon ise uygulamanın tamamen yasak olduğu anlamına gelmez. Hastanın klinik durumu, beklenen fayda ve olası riskler sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilerek karar verilmesi gerekir.

Bu ayrım özellikle mekanik insüflasyon-eksüflasyon gibi pozitif ve negatif hava yolu basınçlarının kullanıldığı uygulamalarda önemlidir.

Öksürtme Cihazının Kontrendikasyonları Nelerdir?

Öksürtme cihazı kullanımı her hasta için aynı şekilde değerlendirilmemelidir. MI-E uygulamasında pozitif ve negatif basınçların kullanılması nedeniyle bazı klinik durumlarda uygulama kontrendike olabilir veya özel dikkat gerektirebilir.

Özellikle pnömotoraks veya pnömomediastinum varlığı ya da bunlara yatkınlık oluşturabilecek klinik durumlar açısından hasta değerlendirilmelidir. Akciğerlerde bül veya bleb gibi yapıların bulunması da basınç uygulamalarında dikkat gerektirebilir.

Yakın zamanda geçirilmiş barotravma öyküsü bulunan hastalarda da mekanik öksürtme uygulaması öncesinde risk değerlendirmesi önemlidir.

Hastanın kardiyovasküler ve genel klinik durumu da göz önünde bulundurulmalıdır. Basınç değişimlerinin tolere edilemeyeceği düşünülen hastalarda uygulama sağlık profesyoneli gözetiminde dikkatli şekilde değerlendirilmelidir.

Kontrendikasyonlar ve önlemler kullanılan cihazın üreticisine, hastanın mevcut hastalıklarına ve klinik durumuna göre değişebileceğinden ilgili cihazın güncel kullanım kılavuzu (IFU) esas alınmalıdır.

Öksürtme Cihazının Riskleri ve Olası Yan Etkileri

Mekanik insüflasyon-eksüflasyon uygulaması doğru hasta seçimi ve uygun parametrelerle gerçekleştirildiğinde hava yolu temizliğinin desteklenmesinde kullanılabilir. Bununla birlikte pozitif ve negatif basınç uygulanması nedeniyle bazı istenmeyen etkiler meydana gelebilir.

Uygulama sırasında veya sonrasında bazı hastalarda;

• Göğüs veya karın bölgesinde rahatsızlık,
• Boğaz tahrişi,
• Bulantı,
• Baş dönmesi,
• Solunum sırasında rahatsızlık hissi,
• Hava kaçağı,
• Abdominal distansiyon,
• Basınç uygulamasına bağlı tolerans problemleri

görülebilir.

Daha ciddi komplikasyonların gelişme riski hastanın mevcut klinik durumuna bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle özellikle yüksek risk taşıyan hastalarda cihazın kullanımı öncesinde uygun klinik değerlendirme yapılmalıdır.

Enfeksiyon Varken Öksürtme Cihazı Kullanılır mı?

Solunum yolu enfeksiyonunun bulunması tek başına mekanik öksürtme cihazının kesinlikle kullanılamayacağı anlamına gelmez.

Aksine sekresyonların arttığı ve hastanın kendi öksürük gücünün yetersiz kaldığı bazı klinik durumlarda hava yolu temizliğinin desteklenmesi önemli hale gelebilir.

Ancak enfeksiyon kontrolü açısından hasta devresi, maske, ağızlık, filtreler ve diğer aksesuarların üretici talimatlarına uygun şekilde kullanılması ve temizlenmesi önemlidir.

Cihazların hastalar arasında kullanıldığı sağlık kuruluşlarında çapraz enfeksiyon riskinin azaltılması için kurumun enfeksiyon kontrol prosedürleri ve cihaz üreticisinin yeniden kullanım/dezenfeksiyon talimatları uygulanmalıdır.

Öksürtme Cihazı Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Öksürtme cihazının basınç ve zamanlama ayarları her hasta için standart değildir. Hastanın yaşı, solunum kaslarının durumu, öksürük kapasitesi, hastalığı, hava yolu özellikleri ve uygulamayı tolere edebilmesi gibi birçok faktör dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle cihazın;

• İnspirasyon basıncı,
• Ekspirasyon basıncı,
• İnspirasyon süresi,
• Ekspirasyon süresi,
• Bekleme süresi,
• Akış özellikleri,
• Tedavi döngüleri

hastanın klinik gereksinimlerine göre değerlendirilmelidir.

Özellikle cihazın ilk kullanımı ve tedavi parametrelerinin belirlenmesi sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.

Sonuç

Öksürtme cihazları, özellikle öksürük gücü azalmış ve sekresyonlarını etkili şekilde temizleyemeyen hastalarda hava yolu temizliğini desteklemek amacıyla kullanılan solunum destek teknolojilerinden biridir.

Mechanical Insufflation-Exsufflation (MI-E) teknolojisi, pozitif basınçtan hızlı şekilde negatif basınca geçerek doğal öksürük sırasında oluşan yüksek ekspiratuvar akımı mekanik olarak desteklemeyi amaçlar.

Bununla birlikte her hastanın klinik durumu farklıdır. Kontrendikasyonlar, uygulanacak basınçlar ve tedavi protokolü hasta özelinde değerlendirilmelidir.

Öksürtme cihazları, MI-E teknolojisi ve cihazların çalışma prensipleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için oksurtmecihazi.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

Tıbbi Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve tıbbi tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Cihaz kullanımı ve tedavi parametreleri hastanın klinik durumuna göre yetkili sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilmelidir.

Öksürtme ile ilgili her şey oksurtmecihazi.com